شرقشناس و ایرانشناس روس با اشاره به روند تحول در ساختار جهانی طی دهههای خیر گفت: تشکیل نهادهایی مانند بریکس، سازمان همکاری شانگهای، نتیجه توسعه و گسترش ایدههای دوراندیش انقلاب اسلامی ایران است.
النا دونایووا اظهار داشت که انقلاب اسلامی ایران یکی از مهمترین تحولات جهان در اواخر قرن بیستم بود و آثار و پیامدهای زیادی در جهان بر جای گذاشت. وی که دارای دکترای تاریخ معاصر است، اضافه کرد که تأثیر انقلاب اسلامی در سازوکارهای بینالمللی همچنان ادامه دارد.
این کارشناس ارشد بیان کرد که یکی از شعارهای انقلاب اسلامی «نه شرقی، نه غربی» بود که به معنای از بین بردن تسلط ابرقدرتها بر دیگر کشورها بود. در آن زمان، به ویژه برای شهروندان اتحاد شوروی، این شعار قابل درک نبود، اما اکنون در دورهای زندگی میکنیم که ساختار جهانی در حال تغییر است و میتوان نتیجه گرفت که شکلگیری نهادی مانند بریکس و سازمان شانگهای نتیجه توسعه و گسترش ایدههای دوراندیش انقلاب اسلامی است.
دونایووا به نظریه امام خمینی در مورد راه سوم اشاره کرد و گفت پس از ۴۶ سال از پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل جمهوری اسلامی ایران، مفهوم شعار «نه شرقی، نه غربی» پذیرفته شده و به سمت پیدایش همین راه سوم در حرکت هستیم.
ایشان افزود که ایدههای چندجانبهگرایی اکنون در جهان طرفداران بسیاری یافته و ایران نیز به عنوان یکی از مبتکران اصلی این ایده، وارد ساختار بریکس شده است. وی تصریح کرد که جنبش راه سوم یا جنبش مقابله با استکبار، ادامه راه انقلاب اسلامی است.
گروه بریکس در سال ۲۰۰۶ میلادی، در حاشیه شصت و یکمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک تأسیس شد. در آن زمان، وزیران خارجه روسیه، برزیل و چین و وزیر دفاع هند نشستی ویژه برای بررسی توسعه همکاریهای متنوع در یک چارچوب چهارجانبه داشتند.
اولین اجلاس سران این گروه در سال ۲۰۰۹ میلادی در یکاترینبورگ روسیه برگزار شد که در بیانیه نهایی، توافق کردند که گفتوگوها و همکاریهای منسجم، فعال، عملگرا و شفاف را توسعه دهند تا نه تنها برای کشورهای در حال توسعه و بازارهای نوظهور، بلکه برای ایجاد نظم جهانی هماهنگ که صلح پایدار را تضمین کند، مفید باشد.
در آن زمان، از این گروه به عنوان بریک (BRIC) یاد میشد. با پیوستن جمهوری آفریقای جنوبی در سال ۲۰۱۱، حرف \"S\" به \"بریک\" اضافه شد.
از ابتدای سال ۲۰۲۴ میلادی، جمهوری اسلامی ایران، مصر، اتیوپی و امارات متحده عربی و از ابتدای سال ۲۰۲۵ میلادی اندونزی به عنوان عضو اصلی به این گروه پیوستند و تعداد اعضای این اتحاد به ۱۰ کشور رسید. گروه بریکس همچنین فهرستی از کشورها را به عنوان شریک معرفی کرده است.